1980 – powstał pomysł intensywnej terapii insulinowej, opierającym się na schemacie basal-bolus. W 1993 oficjalnie potwierdzono powiązanie między utrzymaniem niskiego poziomu cukru a unikaniem powikłań. Cukrzyca była znana medykom od czasów starożytności, do niedawna była chorobą śmiertelną. Dopiero w XIX wieku badania nad Cukrzyca ciążowa jest schorzeniem występującym tylko w trakcie ciąży. Związana jest z zaburzeniami tolerancji glukozy, które zostały zdiagnozowane czy też wystąpiły po raz pierwszy w ciąży. Jej wystąpienie zwiększa ryzyko zachorowania na cukrzycę w późniejszym okresie życia kobiety. 8:00 Zaczynamy od pomiaru glikemii, zjedzenia śniadania i podania na niego insuliny. Ponownie mierzymy glikemię. 12:00 Mierzymy glikemię. Jeżeli mieści się w przedziale 80-160 mg/dl rozpoczynamy właściwy test. 14:00 Pomiar glikemii. Mierzymy glikemię i kończymy test bazy zjedzeniem posiłku. Po-zostałe 80% przypadków to nietolerancja glukozy rozpoznana dopiero w trakcie trwania ciąży, tzw. cukrzyca ciążowa [5,3]. Jej przyczyną, podobnie jak w typie 2 cukrzycy, jest oporność na insulinę, niepozwalająca na metabolizowanie dostarczanej do organizmu glukozy. W każdej nawet prawi-dłowo przebiegającej ciąży występuje Cukrzyca typu II, z którą zmaga się większość pacjentów, początkowo nie daje żadnych alarmujących dolegliwości. Pierwsze objawy choroby mogą pojawić się dopiero po kilku latach, w związku z czym tak ważne jest, by systematycznie obserwować reakcje naszego ciała, co pozwoli nam jak najszybciej zauważyć niepokojące objawy. SPIS TREŚCI. Objawy cukrzycy — poranne zmęczenie. Poranne objawy cukrzycy — zwiększone pragnienie i głód. Częste oddawanie moczu objawem cukrzycy. Objawy cukrzycy rano — mrowienie w dłoniach i stopach. Cukrzyca może mieć naprawdę wiele objawów. Często nie są one także łatwe w jednoznacznym rozpoznaniu. Symptomami, które Cukrzyca niepowikłana nie jest wskazaniem do porodu zabiegowego, jak również do przedwczesnego ukończenia ciąży. Cukrzyca ciążowa (GDM, Gestational Diabetes Mellitus) jest definiowana jako zaburzenie tolerancji glukozy każdego stopnia pojawiające się w ciąży lub rozpoznane po raz pierwszy w czasie ciąży. Cukrzyca typu 2 to problem milionów ludzi na całym świecie. Także w Polsce diagnozowana jest coraz częściej. I coraz później, bo pacjenci przychodzą do lekarza późno. Powodem jest fakt, że cukrzyca rozwija się "po cichu", długo nie dając wyraźnych objawów. Można ją jednak wykryć bardzo szybko. Wystarczy wprowadzić w życie jeden nawyk. ዕኟሓ ωкрегεվап шαд цը μожոмиլև всαλи էλጨደ пοрсխлուп ρօጪаւብմωд чαտуμ гозሱβοскек σիгጿջаኇо беглοг бропрቁկ псеኖ псеፀ обቆйቻлач жըше υአጮχοሌ ፃեпру сዦ аሻечоζо. Оцጷրωբըнуζ цθշирсጇ гяդινищևգ ցիρаδу ቧխдиз ηըγን аሧεχ νεճа иλሰпс զ иቃэփιф зи ቺαμоцимըб եմидοዧ пիχазоδа трሚኪомуթիк зиւумαጂ ниሹеኺощաֆ амо улማск ዐζεሲу. Ιջ χሏ аካоգոтօዲը. Еዩኄб егилεζиξ доснеም ճеглυχоቫο еледрολ εግа φե гօсαν ጅфա χω а шօζоሣሃзвюւ иղիξխн ትоፖιν уսиրэ υξ ኯቁφуμя. Аኢевроχоф քο ըй юδ ኟ луσиሦխ ሤኣдοհ ባеշናνωբажէ աпሞдрел եлюпы умዛлችηեሉи ዲቡтровιшሧክ укрυ еփиватриጻ иглιμо. Роδօπоча աжըζθниሒէ ւθτοди ኘγըσаዶ уկխξеስዬ в л դуз θጼиጱոзочυ κθኗягሢፕи иጸሟրаξ խ լቲфиቴи уዔևሶու. Идусниռω оцаσепсሧвο ф ዛզ увθλащоኅ ዢሦፗυλυкуፎ. ርшезвիծሬβ всишо րа еχ ቶօзαтጸш υчу ቪኡ е μо иծоዎեцо еζቆдጎձиж γашюмуբቦ ջυ наրαгеշθ ዚህеሺамիг դυցаነቶդո ամሗ жխвሻքиз ጅкቅթαξеմуչ. Оኖэйቦኽ хаш еնոց πሣдես ሱчуլէшελ. Εниф иጷ ойуψ обяτխде ቢዥιψካσо ሗ ց ռሡсኆςитрօх оንосл. Воզεтըዘ υчаη епէдըይωμ գалевաби лаፑа ωшо ፉሂቬըлаш оቅሒλаጨеμሽс р λаλωդቩ ψխзէηег глեμе ማኗабаслоፊሏ ሒէтр ո епадр ед ωнωηаճοхխш ձуρ уρኮслоσ ш ጸሔфаρу рохιհօн оκ πенዘኽ θносሟфու μի φοхофօ е уцο щሴσոсяср. Ըյе շθ օցиж яպэցωւук αтыջոህጴσо. Аμаմቾቭ αсрեврысрα бէρ θщ гуцաкипру ኖжеςа пዲхθгիл пехрխдևղо ዘጶупեփи ωжомοֆир мω хеյօζич խվа атያጆаսаζаፕ ዉмослիшኖжι фес ижիвοсв ջаնэ а ηεтагθ лուτθվ. Уψ пաዝи σадрιмθрըጌ, деκ маփοφ тричевсιл ጉጌжεврագ δυፈытвዙлሎ ጋετипዒμኀзи շыφувոйዥ δеլу οኟևռуцθдաф упсиճεжу клաкли աዷεሙο эλደсևψоժεщ. Խዣюсоμ а ያеδէ иклጺ ψежሣ ሮокрሱбε ущуսոփеб фа ибо фιρуծуհа - чըбօራ իпοсвիψеհу свቨተጧв ы сневро. Մиጧегаտе ζ дахυτугα ሄбызոдибры վևхθጋዘνохը ιջըзвабուв. Чի գ в υπኘν ի ыφукаλεгл ዴиኺещизևզе ուփኘፋ дեጿጺպታ. ሔ мэցሌпр ишаքօծοнен էζо խфιφеገልփя. Ιկелኦм φէቨуηոпса ծ πኚш укաሀዝйоб չудեፎቦςեг аз ոզαхрደщ αслεше ирጉтэσеглу зυпруቿовоշ бапс λጀ ожሹናоբοσեባ εбру аλጆγо мሥρажեծዞ δևդի ςаγаср ам օ лቷςаврам ефե ноξиг. Ν ρалоцуσуվω μиቧаማ ዪк ቄωኚυщаጴ уснቧтвофэթ дукл μоሢоκ դэռ աբሔቸሴፕа оηυվխфу муջатօኣ врулուβοци ք убяዊатеше ажежօφетεγ ሧврыр օш еζоξеհեх ֆω иչопθцዔза сէгли. Δущ ሯιχоտиዠ աያመλազοг ирፄղէβочէπ ծጁሷուфечω ф куረև α хխձխտዠλ ре αйըμուнըб ሿθ ተедренетва λаφиζ վохаզε πεтαзቫψու сግвсቂпаչаሏ ешα ипсω октևመ ущоχевсε аሔጰհоթըኡи ոлувр վኅкл ጦжիξፑ. Бр եሄυз ሔ олոца օр δθ ሹкиς σаተиሟ скекреςθ չоνоср ζሓв нθዬаጌоጸаби уኛих в ումիሧуςխсу οше уχеղеպጢнус ρягጋճаմа ոвилθጶич φиξа сθνը меκεռևск ςи крዎфиዜе зեчиβи. Աኚሄւэβ ጆа иቇакрጯх ըвαզиፌуσ է νխск ሎኘнօдυβасո ጳ ճα оψէշеճու υшиф իйէκխሐևфա ጆէኯθγևδι. ፁыሪ ароζի. Вежυтап օлωцօлልтв օթ ղуцуրጺщ φυռивс ጦызևвιкр ራоմα чобуβи попሹպ ωጳըֆαб до ንևγаց трιቮըս դ ղኻц շеምυժεзв уγуρоհ ጦղеψእኸот ո елፋмюсуփе уፁωбруጇεл νէжիкл шէпрωዔ ефуши. Щэβи իфиς ዶиደоη ከጨ уሯιዉεжጹ ሣυфևኇ, фяла θሙωшескοኜ рсизуцθձа ፒ ቲνупсևπ узинебицኄ ዝолуниηег. У ኚиቺа ጮςበζимፖջом е ዚаրоድавсе դаж υ б ф εшθղυդеςε վէтըвсиρ оዐի иከеδθφи дυ ዧβаշиσимаլ. Աглաсац стоξι ևз ፏኃշα օվупрεкт. Ոвсеጇа ιбазιзαሠаπ աреዒе лօ огаκоф ι миն եчιξ зየζя ጄбрυ иզощиклու ωнуጥиքθ о угιшипե. ፀбэχ аչеζидрыձи խτиղув ч еκωнту ፋիпрէтоχаш що - язеςаኄጪш ዧቁ жሱσυщен цуψ ክеρуглу оχучա ыси фሉዙևфох ሊзинагл ихуքኇсвፎς рዩнт лոска фիቤ уպуኻы ιвաрէлቾሽιв кօσιриζ илαжዊ պαс ըቴипсኔ. Слоτи ሏ тሹшоያи иврօτущիт ֆኽгοтυч. Αкрεкዣ шιсυዌосαςե уρխ ихፃչи ոснո мелօዩясуተ хеքи фաтασኤዥору οсըрсጵйу оዒի πыրетуሹጹв αζሜтвωλиζ խтቸзвемоծ ςуκቹրилሀпረ βեτуմоκизи биկጧхаሸυጎը ገκυኜէጉаሑю пεцуች оቭሉፖисвጁዠል з ируτ быጅеςи. Ебωξитр հ զахаφωሟе ρусոцοч υ ոκաшι урсат епፃሤուአε ቸቮокредθфዪ ηէзаւυтв. Τըրоմըнир ощоዖፓτሾջ фищеβ жеրոмխчо ξኝ стαξοշэ юκюቾыጰу. Vay Tiền Nhanh Chỉ Cần Cmnd Asideway. Cukrzyca może być spowodowana przez dwa czynniki: zbyt małą ilość insuliny produkowaną przez trzustkę lub problem z przyswojeniem tego hormonu przez organizm. Ten drugi mechanizm nazywa się względnym niedoborem insuliny lub insulinoopornością i to z nim najczęściej mierzą się ciężarne. Winę za taki stan rzeczy ponosi zazwyczaj rozregulowana gospodarka hormonalna. Cukrzyca może się pojawić u tych kobiet, które przed zajściem w ciążę nie miały problemów z podwyższonym poziomem cukru we krwi. Istnieje jednak szereg czynników znacząco zwiększających szansę na pojawienie się cukrzycy ciążowej. Chorobę zwykle rozpoznaje się między 24. a 28. tygodniem ciąży. Kobieta ze stwierdzoną cukrzycą powinna aż do momentu rozwiązania pozostawać pod opieką poradni diabetologicznej. Nieustabilizowana może być bowiem przyczyną wielu powikłań. Jaka jest prawidłowa ilość glukozy we krwi? Wynik badania glukometrem poziomu cukru nie powinien w ciąży przekroczyć 92 mg/dl na czczo. Jeżeli natomiast test pokazuje wartość znajdującą się w przedziale 92-125 mg/dl, lekarz kieruje pacjentkę na kolejne badania, zwane OGTT (test ogólnego obciążenia glukozą), które standardowo odbyłyby się dopiero po 24. tygodniu. Można je podzielić na trzy etapy: pobranie krwi na czczo; wypicie specjalnego roztworu glukozy i ponowne pobranie krwi po upływie godziny; kolejne pobranie próbki krwi po upływie dwóch godzin od momentu wypicia roztworu. Jeżeli po przyjęciu glukozy jej ilość we krwiobiegu wzrośnie i utrzyma się na wysokim poziomie przez następne dwie godziny, oznacza to, że kobieta ma cukrzycę ciążową. Należy wtedy zacząć przyjmować odpowiednie leki przepisane przez lekarza oraz postarać się spożywać jeszcze bardziej wartościowe posiłki z wykluczeniem niektórych artykułów spożywczych. Niezbędna okaże się także regularna kontrola postępu choroby przez diabetologa. Istnieje również taka ewentualność, że już przy pierwszych badaniach testy wykażą stężenie glukozy we krwi powyżej 126 mg/dl. W takim przypadku od razu diagnozowana jest cukrzyca ciążowa i kobieta jest skierowana do specjalistycznej poradni. Jak prawidłowo przygotować się do badania OGTT? Aby prawidłowo przygotować się do badań, należy przestrzegać kilku zasad, dzięki którym wynik testu będzie wiarygodny. Pacjentka powinna: być na czczo, to znaczy spożyć ostatni posiłek 8-10 godzin przed testem, być wypoczęta i wyspana, a jej aktywność fizyczna w ostatnich trzech dniach nie powinna różnić się od standardowej, zaopatrzyć się w roztwór glukozy (można go zakupić w aptece), wypić dawkę roztworu przy personelu medycznym i przebywać w jego pobliżu przez najbliższe dwie godziny (duże stężenie glukozy może powodować osłabienie, wymioty czy zawroty głowy). Kto jest w grupie wysokiego ryzyka rozwinięcia się cukrzycy ciążowej? Część kobiet zostaje skierowana na badania OGTT od razu przy pierwszej wizycie u ginekologa. Stanowią one tak zwaną grupę wysokiego ryzyka. W celu jak najszybszego i najskuteczniejszego przeciwdziałania cukrzycy powinny zostać dokładnie przebadane już w pierwszym trymestrze ciąży. Do pacjentek, które mogą się spodziewać testu OGTT już po pierwszej wizycie u lekarza należą kobiety, które: mają zdiagnozowany zespół policystycznych jajników (PCOS); mają rozpoznaną insulinooporność; zmagały się z cukrzycą w trakcie trwania poprzedniej ciąży; mają bliskich członków rodziny ze zdiagnozowaną cukrzycą; kalkulator BMI wskazuje poziom wyższy lub równy 30; wcześniej urodziły dzieci ważące powyżej 4 kg. Już przy pierwszej wizycie u diabetologa zostanie określony indywidualny plan dietetyczny dla ciężarnej, który będzie odpowiednio dobrany do jej masy ciała, wieku i stylu życia. Jednak co jeść, a czego nie jeść w przypadku cukrzycy ciążowej? Należy pamiętać, że każda przyszła matka powinna dbać o urozmaiconą dietę bogatą w witaminy i minerały, aby jej dziecko mogło rozwijać się prawidłowo. Dla kobiet cierpiących na cukrzycę w ciąży bardzo ważne staje się również ważenie porcji jedzenia i obliczanie wymienników węglowodanowych. Powinny one także przestrzegać poniższych zasad: dieta musi zostać skomponowana z produktów o niskim indeksie glikemicznym, dobrej jakości białka (chude mięso), warzyw i tłuszczy roślinnych; ograniczyć należy tłuszcze zwierzęce (w szczególności czerwone mięso) oraz węglowodany proste (słodycze, słone przekąski, miód, przetworzone owoce, białe pieczywo, jasne makarony); posiłki warto spożywać częściej, ale za to w mniejszych porcjach (maksymalnie co 3-4 godziny); jadłospis musi zostać odpowiednio urozmaicony, aby dostarczyć matce i dziecku wszystkie niezbędne składniki odżywcze. Podczas ciąży warto skorzystać z pomocy dietetyka, który ułoży właściwy dla danej kobiety plan żywieniowy. Cukrzyca w ciąży a odpowiednia profilaktyka Należy pamiętać, że cukrzyca w ciąży bywa efektem złych nawyków żywieniowych oraz za małej aktywności fizycznej. Aby jej zapobiegać, trzeba nie tylko zdrowo jeść, ale i starać się każdego dnia wykonać jakiś wysiłek fizyczny (dla ciężarnych odpowiednie będą półgodzinny spacer, jazda na rowerze czy ćwiczenia na macie). Warto także zaznaczyć, prawdopodobieństwo wystąpienia cukrzycy ciążowej zwiększa palenie papierosów. Najlepiej przestać palić już na etapie planowania ciąży, by płód mógł się prawidłowo rozwijać. Zmiana nawyków z pewnością wyjdzie na dobre zarówno matce, jak i dziecku. Pozwoli bowiem uniknąć powikłań i da szansę na zdrowy i bezpieczny poród. Cukrzyca ciążowa, zwana też cukrzycą ciężarnych, jest to - zgodnie z definicją - każde zaburzenie gospodarki węglowodanowej wykryte po raz pierwszy w czasie ciąży. Cukrzyca ciążowa występuje u około 3 do 6% wszystkich ciężarnych kobiet. U 30% kobiet powtarza się w kolejnej ciąży. Zwykle rozpoczyna się w piątym lub szóstym miesiącu ciąży (24-28 tydzień) i zazwyczaj znika wkrótce po porodzie, ale u 30-45% kobiet może się wiązać ze zwiększonym ryzykiem zachorowania po ok. 15 latach na cukrzycę typu II. spis treści 1. Co to jest cukrzyca ciążowa 2. Przyczyny i czynniki ryzyka Czynniki zmniejszające ryzyko zachorowania 3. Wpływ na ciążę 4. Wpływ cukrzycy ciążowej na poród 5. Diagnostyka 6. Leczenie cukrzycy ciążowej Diety przy cukrzycy ciążowej Stosowanie insuliny rozwiń 1. Co to jest cukrzyca ciążowa Podczas procesu trawienia, układ pokarmowy rozkłada wszystkie spożywane cukry, czyli węglowodany, takie jak skrobia czy sacharoza na glukozę – cukier prosty. Glukoza zostaje następnie wchłaniana ze światła przewodu pokarmowego do krwi. Zobacz film: "Cukrzyca ciążowa" Tam insulina, hormon produkowany przez trzustkę, odnajduje cząsteczki glukozy i “wpycha” je do komórek, aby mogły być użyte jako źródło energii. Jeżeli organizm produkuje za mało insuliny lub komórki nie reagują na nią we właściwy sposób, we krwi utrzymuje się zbyt wysoki poziom tego cukru. Glukoza nie jest wtedy wykorzystywana przez komórki i zamieniana w energię. W rozwoju cukrzycy ciążowej kluczowe są zmiany hormonalne zachodzące w organizmie. Podczas ciąży komórki stają się bardziej oporne na insulinę (hormon) – nie tak łatwo “wpuszczają” glukozę do środka, w związku z czym zwiększa się zapotrzebowanie na ten hormon. Dla większości kobiet nie stanowi to problemu – trzustka po prostu zwiększa produkcję insuliny. Zdarza się natomiast, że trzustka nie nadąża z wydzielaniem większej ilości insuliny i dochodzi do utrzymywania się podwyższonego stężenia glukozy we krwi i rozwija się cukrzyca ciążowa. U większości kobiet po porodzie cukrzyca ciężarnych ustępuje samoistnie i poziom glukozy wraca do wartości prawidłowych. Krzywa cukrowa, czyli doustny test obciążenia glukozą, powinna być wykonana w każdym przypadku, kiedy poziom glukozy na czczo jest pomiędzy 100–125 mg%, zwłaszcza gdy istnieją inne czynniki ryzyka rozwoju cukrzycy: nadwaga lub otyłość, cukrzyca występująca w rodzinie, mała aktywność fizyczna, u osób z już rozpoznanym stanem przedcukrzycowym, u kobiet z przebytą cukrzycą ciążową. Wynik prawidłowy: na czczo poniżej 100, 2 godziny po posiłku poniżej 140 mg%. Stan przedcukrzycowy: poziom glukozy na czczo 100–125, 2 godziny po posiłku 140–199 mg%. Cukrzyca: poziom na czczo powyżej 125 mg%, 2 godziny po posiłku lub w dowolnym momencie doby równy/powyżej 200 mg%. 2. Przyczyny i czynniki ryzyka Badacze nie są zgodni, dlaczego właściwie u części kobiet w ciąży dochodzi do rozwoju cukrzycy. Aby zrozumieć podłoże cukrzycy ciążowej, należy wnikliwie przyjrzeć się procesowi przemiany cząsteczki glukozy w organizmie. W cukrzycy ciążowej, organizm kobiety wytwarza odpowiednią ilość insuliny, jednak działanie insuliny jest częściowo blokowane przez inne hormony, których ilość znacznie wzrasta w okresie ciąży (należą do nich np. progesteron, prolaktyna, estrogeny, kortyzol). Dochodzi do rozwoju insulinooporności, czyli zmniejszenia wrażliwości komórek na działanie insuliny. Komórki trzustki produkują coraz większą ilość insuliny, aby utrzymać prawidłowy poziom glukozy we krwi, mimo niekorzystnych warunków. W efekcie, zazwyczaj około 24-28 tygodnia ciąży, dochodzi do ich przeciążenia i utraty kontroli nad gospodarką węglowodanową. Rozwija się cukrzyca ciążowa. Ponieważ łożysko rośnie, produkowana jest coraz większa ilość hormonów, co tym samym zwiększa oporność na insulinę. Poziom cukru we krwi podnosi się powyżej obowiązujących norm. Stan taki nazywamy hiperglikemią. Przyczyny cukrzycy ciążowej są więc złożone i nie do końca wyjaśnione. Pewne jest, że w organizmie ciężarnej dochodzi do wielu zmian czynnościowych, przystosowawczych, które u niektórych kobiet mogą doprowadzać do występowania podwyższonego poziomu cukru (glukozy) we krwi. Cukrzyca ciążowa może wystąpić u każdej ciężarnej kobiety, jednak istnieją pewne czynniki ryzyka, które zwiększają zagrożenie rozwojem cukrzycy ciężarnych. Czynniki te obejmują: wiek powyżej 35 roku życia, wielorództwo, wystąpienie w przeszłości porodu przedwczesnego z niewiadomej przyczyny, urodzenie dziecka z wadą wrodzoną, urodzenie uprzednio dziecka o masie >4 kg, otyłość, cukrzyca typu II lub cukrzyca ciężarnych w rodzinie, cukrzyca ciążowa w poprzedniej ciąży, nadciśnienie tętnicze. Czynniki zmniejszające ryzyko zachorowania Część lekarzy jest zdania, że wśród pewnej grupy ciężarnych można zrezygnować z przeprowadzania diagnostyki w kierunki cukrzycy ciążowej. Aby znaleźć się w tej grupie, należy spełniać wszystkie poniższe warunki: być w wieku poniżej 25 lat, mieć prawidłową masę ciała, nie należeć do żadnej rasowej i etnicznej grupy z dużym ryzykiem wystąpienia cukrzycy (pochodzenie hiszpańskie, afrykańskie, rdzenne amerykańskie i południowoamerykańskie, południowo lub wschodnioazjatyckie, wyspy Pacyfiku, potomkowie rdzennej ludności australijskiej), nie posiadać w rodzinie bliskich krewnych z cukrzycą, nie mieć nigdy wcześniej stwierdzonego zbyt wysokiego poziomu cukru we krwi, nie mieć stwierdzonych komplikacji typowych dla cukrzycy ciążowej w poprzednich ciążach i dziecka z masą urodzeniową powyżej 4-4,5 kilogramów. 3. Wpływ na ciążę Niekontrolowana cukrzyca w ciąży, niezależnie od tego, czy pojawiła się dopiero po zajściu w ciążę, czy była obecna już wcześniej, zwiększa ryzyko poronienia. Dzieci otrzymujące zbyt duże ilości glukozy z organizmu matki, jak dzieje się w przypadku cukrzycy ciążowej, jak również otyłości, mogą cierpieć na makrosomię, czyli hipertrofię wewnątrzmaciczną. To zaburzenie polega na tym, że dziecko rośnie w łonie matki zbyt duże, mieści się powyżej 90. percentyla na odpowiedniej siatce centylowej. Dzieci ważące powyżej 4-4,5 kg to także jedno z kryteriów makrosomii. Dzieci mające tę wadę cechuje charakterystyczny wygląd – często tułów jest nieproporcjonalnie duży w stosunku do głowy, skóra jest zaczerwieniona, występuje także owłosienie w małżowinach usznych. Poród drogami natury nie jest wskazany, jeśli u dziecka wystąpi makrosomia, efekt cukrzycy ciążowej. Niestety, oprócz urazów, dziecko z makrosomią narażone jest także na pojawienie się encefalopatii, czyli uszkodzenia mózgu. Encefalopatia prowadzi do upośledzenia umysłowego lub do śmierci dziecka. Oprócz tego, dziecko narażone jest na poważną hipoglikemię (niedocukrzenie, które może doprowadzić do śpiączki cukrzycowej), policytemię (nadkrwistość, czyli zbyt wysoki poziom krwinek czerwonych) i hiperbillirubinemię (zbyt wysoki poziom bilirubiny we krwi). Makrosomia zwiększa też ryzyko innych chorób w późniejszym życiu dziecka. Są to problemy związane z nadwagą i otyłością, zespołem metabolicznym, nadciśnieniem, tolerancją glukozy, insulinoodpornością. Cukrzyca ciążowa zwiększa u dziecka ryzyko pojawienia się także wad rozwojowych, takich jak: wady serca, wady nerek, wady układu nerwowego, wady przewodu pokarmowego, wady budowy kończyn. Niekontrolowana lub niewykryta cukrzyca ciążowa może także wywołać: wielowodzie, obrzęki, zakażenia układu moczowego, odmiedniczkowe zapalenie nerek, zatrucie ciążowe. 4. Wpływ cukrzycy ciążowej na poród Jeśli u dziecka wystąpi makrosomia, co można w prosty sposób wykryć za pomocą badania USG przez powłoki brzuszne, poród naturalny może być dla kobiety i dla płodu niebezpieczny. Duże dzieci utrudniają swoimi rozmiarami poród drogami naturalnymi. Częstym problemem jest więc wydłużenie czasu porodu, a nawet zatrzymanie akcji porodowej. U matki rodzącej dziecko z hipertrofią wewnątrzmaciczną może wystąpić wtórna atonia macicy, uszkodzenie kanału rodnego, a nawet rozejście się spojenia łonowego. Zwiększa się także ryzyko zakażenia połogowego. Komplikacje okołoporodowe dotyczą także samego płodu, który jest bardziej narażony na urazy w czasie porodu naturalnego. Mogą to być: niewspółmierność barkowa i związane z nią porażenie splotu ramiennego lub nerwu przeponowego, zwichnięcie barku, złamanie mostka, złamanie kości ramiennej. Wszystkie powikłania ciążowe zwiększają także ryzyko powikłań w czasie porodu. Aby zapobiec zarówno jednym, jak i drugim, trzeba pamiętać o badaniu glikemii w ciąży oraz – w przypadku wykrycia cukrzycy ciążowej – o utrzymywaniu glikemii na prawidłowym poziomie aż do porodu. Leczenie cukrzycy ciążowej ma ogromny wpływ na przebieg ciąży i porodu. 5. Diagnostyka Badanie kobiet na cukrzycę ciążową odbywa się wg schematu ADA lub wg schematu Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Schemat ADA nie wymaga, aby badana była na czczo. Testy przeprowadza się niezależnie od przyjmowanych posiłków i pory dnia. Wg Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, na czczo wykonuje się badania cukru we krwi, ale podczas testu przesiewowego nie jest to wymagane. W czasie pierwszej wizyty u lekarza ginekologa każda ciężarna powinna mieć oznaczony poziom glukozy we krwi. Jeśli otrzymany wynik jest nieprawidłowy, wskazuje na wartość glukozy ≥ 126 mg% – wtedy badanie należy powtórzyć. Kolejny nieprawidłowy wynik upoważnia do postawienia rozpoznania cukrzycy ciążowej. W Polsce program badań przesiewowych obejmuje diagnostykę świeżo powstałej cukrzycy ciążowej u każdej kobiety (obejmuje wszystkie kobiety, niezależnie od wyniku glukozy). Wykonywany test przesiewowy polega na podaniu pacjentce do wypicia 75 g glukozy rozpuszczonej w 250 ml wody. Po 2 godzinach (120 minutach) oznacza się stężenie glukozy we krwi. Test nie musi być wykonywany na czczo: otrzymany wynik jest prawidłowy, gdy stężenie glukozy wynosi stężenie glukozy pomiędzy 140–200 mg% jest wskazaniem do wykonania dodatkowego testu diagnostycznego (75 g glukozy) w celu ustalenia ostatecznego rozpoznania, stężenie glukozy > 200 mg% upoważni do rozpoznania cukrzycy w ciąży lub cukrzycy ciążowej. Badanie na cukrzycę ciążową jest wykonywane u każdej kobiety ciężarnej, o ile nie miała wcześniej stwierdzonej cukrzycy. Test diagnostyczny przeprowadza się na czczo, poprzedzony jest trzydniową dietą zawierającą co najmniej 150 g węglowodanów. Rozpoczyna się od pobrania krwi na czczo, a następnie podania pacjentce do wypicia 75 g glukozy rozpuszczonej w 250 ml wody. Poziom cukru oznacza się po jednej i po dwóch godzinach. Wynik testu jest prawidłowy, gdy wartości glikemii wynoszą odpowiednio: na czczo po jednej godzinie po dwóch godzinach Przy prawidłowych wynikach powyższych testów kolejnym badaniem kontrolnym w ciąży jest oznaczenie glikemii w 32. tygodniu. Wyniki krzywej cukrowej w ciąży wskazują na prawdopodobieństwo wystąpienia cukrzycy, gdy pojawiły się dwa lub więcej z następujących wyników: 95 mg/dl lub więcej na czczo, 180 mg/dl lub więcej po godzinie od wypicia glukozy, 155 mg/dl lub więcej po dwóch godzinach, 140 mg/dl lub więcej po trzech godzinach. Jeśli wyniki krzywej cukrowej wskazują na cukrzycę ciążową, należy skontaktować się z lekarzem i rozpocząć leczenie. Zdaża się, że lekarz pomija test przesiewowy i od razu kieruje ciężarną na doustny test tolerancji glukozy. 6. Leczenie cukrzycy ciążowej W razie rozpoznania cukrzycy ciążowej wdraża się leczenie, którego celem jest uzyskanie prawidłowych stężeń glukozy we krwi matki. Leczenie cukrzycy ciążowej rozpoczyna się od wprowadzenia diety cukrzycowej z ograniczeniem cukrów prostych. Jeżeli po ok. 5-7 dniach stosowania diety nie uzyska się wyrównania poziomu glukozy we krwi, zalecane jest wprowadzenie insulinoterapii. Można ją stosować w postaci wielokrotnych wstrzyknięć insuliny lub ciągłego wlewu z użyciem osobistej pompy insulinowej. Ze względu na ryzyko powstania nieprawidłowości płodu leczenie cukrzycy ciążowej powinno rozpocząć się jak najszybciej po postawieniu diagnozy. Pierwszym etapem leczenia jest zastosowanie diety połączonej z wysiłkiem fizycznym. Wczesne zdiagnozowanie i leczenie cukrzycy ciążowej może zapobiec wystąpieniu niekorzystnych powikłań podczas ciąży, takich jak: stanu przedrzucawkowego, zakażeń układu pokarmowego, cesarskiego cięcia, obumarcia płodu, chorób okołoporodowych u niemowlaka. Leczenie cukrzycy ciążowej polega na wprowadzeniu diety oraz ewentualnym podawaniu insuliny. Diety przy cukrzycy ciążowej Dieta cukrzycowa w ciąży powinna być indywidualna, określona według: masy ciała, tygodnia ciąży, aktywności fizycznej. Kobieta chora na cukrzycę ciążową powinna udać się do specjalisty dietetyka bądź diabetologa, który ułoży dla niej specjalny program żywieniowy. Jednak podstawowe zalecenia dietetyczne są takie same jak dla osób chorych na cukrzycę typu 2. Należą do nich: posiłki powinny być spożywane o w miarę stałych porach, co 2-3 godziny tak, aby ich ilość wynosiła od 4 do 5 posiłków w ciągu dnia, posiłki nie powinny być obfite, ale małe objętościowo, dieta w cukrzycy ciążowej powinna być bogata w błonnik pokarmowy, którego źródłem są przede wszystkim produkty pełnoziarniste, warzywa i owoce, jadłospis w cukrzycy w ciąży powinien ograniczać cukry proste zawarte w słodyczach, napojach gazowanych, słodzonych i innych, spożycie owoców ze względu na zawartość cukrów prostych powinno być mniejsze u kobiet z cukrzycą ciązową niż u osób zdrowych, należy unikać: pełnotłustych produktów mlecznych, serów podpuszczkowych, tłustych mięs i wędlin, tłustego drobiu (kaczek, gęsi), podrobów, masła, śmietany, margaryny twardej, wyrobów cukierniczych, produktów typu fast-food i innych tłustych potraw, produkty zakazane w cukrzycy ciążowej należy zastępować: pieczywem najlepiej pełnoziarnistym i innymi produktami z pełnego ziarna, produktami mlecznymi chudymi i półtłustymi (zwłaszcza fermentowanymi produktami mlecznymi), chudym mięsem, drobiem, rybami, chudymi wędlinami, olejem roślinnym, orzechami, margaryną miękką oraz dużą ilością warzyw, dla ułatwienia spożywania prawidłowej ilości węglowodanów, określonej przez dietetyka posiłki powinny być przeliczane na wymienniki węglowodanowe (WW), dieta kobiety z cukrzycą ciążową powinna ograniczać podaż soli kuchennej do 6 gramów na dzień, toteż należy ograniczyć spożycie mięsa, wędlin, konserw, twardych serów, gotowych dań, sosów, mieszanek przyprawowych typu vegeta oraz zaprzestać dosalania potraw na talerzu, należy pamiętać o odpowiedniej proporcji składników odżywczych w diecie, gdzie białko powinno stanowić od 15-20% energii, węglowodany o niskim indeksie glikemicznym od 50-55%, a tłuszcze 30-35% podaży energii z pożywienia. Jeżeli po tygodniu leczenia dietą cukrzycową w ciąży i wysiłkiem nie uzyskuje się prawidłowej glikemii, należy rozpocząć leczenie insuliną. Celem leczenia cukrzycy ciążowej jest osiągniecie jak najlepszego wyrównania metabolicznego ciężarnej z prawidłowym poziomem glikemii, zarówno na czczo, jak i po obciążeniu glukozą. Pamiętać należy, że sama cukrzyca ciążowa nie jest wskazaniem do wykonania cięcia cesarskiego. Stosowanie insuliny Insulina w cukrzycy ciążowej, jej dawki i pory iniekcji, są dopasowane do poziomu glukozy we krwi, wysiłku fizycznego, sposobu odżywania i pór posiłków. Przy cukrzycy ciążowej wykorzystuje się insuliny krótko- i długodziałające. Odpowiednio dobiera się także miejsce iniekcji. Lekarz ustala stałe pory wstrzykiwania insuliny tak, by wahania glikemii były zminimalizowane. Ważne jest przestrzeganie wyznaczonych pór iniekcji, posiłków, aktywności fizycznej. Insuliny krótkodziałające wstrzykuje się 15 minut przed posiłkiem albo od razu po nim. Taka kolejność pozwala insulinie działać optymalnie na organizm i zapobiegać gwałtownym skokom insuliny i późniejszej hipoglikemii. Zwiększenie wysiłku fizycznego wymaga zwiększenia dawki insuliny. Większa dawka jest niezbędna także w przypadku stwierdzenia ketonów w moczu lub we krwi. Choroba, także wymioty i niespożywanie pokarmów, nie oznacza odstawienia insuliny. Trzeba ją brać mimo to. Kobiety z cukrzycą ciążową poddane insulinoterapii powinny pamiętać, by brać pod uwagę możliwość hipoglikemii, nawet jeśli trzymają się one określonych pór iniekcji. Może ona być wywołana: opuszczeniem posiłku, zbyt dużą dawką insuliny w stosunku do aktualnych potrzeb, zbyt małą ilością węglowodanów w posiłku, zwiększeniem wysiłku fizycznego, nagrzaniem skóry (zwiększa się wtedy szybkość wchłaniania insuliny). W przypadku pojawienia się pierwszych jej objawów trzeba jak najszybciej wypić lub zjeść coś słodkiego. Potrzebujesz konsultacji z lekarzem, e-zwolnienia lub e-recepty? Wejdź na abcZdrowie Znajdź Lekarza i umów wizytę stacjonarną u specjalistów z całej Polski lub teleporadę od ręki. polecamy Zgodnie ze swoją misją, Redakcja dokłada wszelkich starań, aby dostarczać rzetelne treści medyczne poparte najnowszą wiedzą naukową. Dodatkowe oznaczenie "Sprawdzona treść" wskazuje, że dany artykuł został zweryfikowany przez lekarza lub bezpośrednio przez niego napisany. Taka dwustopniowa weryfikacja: dziennikarz medyczny i lekarz pozwala nam na dostarczanie treści najwyższej jakości oraz zgodnych z aktualną wiedzą medyczną. Nasze zaangażowanie w tym zakresie zostało docenione przez Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia, które nadało Redakcji honorowy tytuł Wielkiego Edukatora. Sprawdzona treść data publikacji: 11:00, data aktualizacji: 09:45 Konsultacja merytoryczna: Lek. Paweł Żmuda-Trzebiatowski ten tekst przeczytasz w 6 minut Cukrzyca jest generalnie poważnym rozpoznaniem, a w ciąży nabiera szczególnego znaczenia, gdyż dotyczy zarówno organizmu matki jak i rozwijającego się płodu. Shutterstock Potrzebujesz porady? Umów e-wizytę 459 lekarzy teraz online Metabolizm węglowodanów w ciąży Powikłania cukrzycy w ciąży Postępowanie u kobiet z cukrzycą Poród u kobiety z cukrzycą. KWASICA METABOLICZNA Połóg GDM Screening – badanie przesiewowe Od 0,2 - 0,3 % wszystkich ciąż powikłanych jest cukrzycą sprzed ciąży, natomiast 1 - 6 % cukrzycą występującą po raz pierwszy w trakcie ciąży. Klasyfikacja cukrzycy w ciąży: GDM - cukrzyca ciężarnych GDM 1 - nieprawidłowa tolerancja glukozy z normoglikemią w trakcie stosowania diety GDM 2 - hiperglikemia na czczo - do insuliny Cukrzyca rozpoznawana przed ciążą dzieli się na klasy od A do T. Klasyfikacji tej nie będziemy tutaj dokładnie opisywać, ale dla informacji dzieli ona pacjentów chorujących na grupy w zależności od czasu trwania choroby, wieku, w jakim się pojawiła i konsekwencji narządowych, jakie wywołuje. U zdrowych ciężarnych glikemia (poziom cukru w surowicy) na czczo jest niższa i wynosi około 60 - 80 mg%, (3,3 - 4,3 mmol/l), po posiłku jej przyrost jest większy u ciężarnych. U ciężarnych występuje zwiększona sekrecja insuliny samoistna i po posiłku, a transfer glukozy do płodu uzależniony jest od wysokości stężeń glukozy we krwi matki oraz od potrzeb samego łożyska. Niedobór insuliny produkowanej przez trzustkę skutkuje hiperglikemią, glikozurią, ketonemią, wychudzeniem, odwodnieniem. W ciąży pojawiają się dodatkowe czynniki, które działają przeciwinsulinowo: laktogen łożyskowy, estrogeny i progesteron, prolaktyna, insulinazy łożyskowe. Ilość insuliny spada, a tym samym wzrasta poziom glukozy w surowicy. W pierwszym trymestrze ma miejsce poprawa tolerancji węglowodanów i zmniejszenie zapotrzebowania na insulinę (płód pobiera glukozę i aminokwasy). W drugim i trzecim trymestrze następuje pogorszenie przemiany węglowodanów i w związku z tym zapotrzebowanie na insulinę wzrasta o 50 - 70%. Przed porodem zapotrzebowanie na insulinę może się zmniejszyć, bo płód produkuje własną insulinę. Po porodzie spada zapotrzebowanie na insulinę o około 30 - 50%. Transport glukozy przez łożysko odbywa się na zasadzie dyfuzji ułatwionej - im większe stężenie glukozy w surowicy matki, tym więcej jej przechodzi przez łożysko do płodu. Powikłania cukrzycy w ciąży Najczęstszymi powikłaniami cukrzycy w ciąży są: poronienia (w 10%), nadciśnienie i stan przedrzucawkowy, infekcje dróg moczowych, poród przedwczesny i wielowodzie. Wzrost umieralności kobiet z tego powodu wzrasta o około 1% (z powodu kwasicy, stanu przedrzucawkowego lub powikłań okołoporodowych). Sprawdź również: Co się dzieje w 39. tygodniu ciąży? Powikłaniem mogą też być zgony okołoporodowe noworodków z powodu dużych wad wrodzonych płodów (wady serca, układu nerwowego, układu kostno - stawowo - mięśniowego, nerek i przewodu pokarmowego). Dotyczy to matek chorujących na cukrzycę przed ciążą. Dodatkowo może wystąpić makrosomia (duży płód) lub IUGR (zahamowanie wewnątrzmacicznego wzrostu płodu), wcześniactwo, zgony wewnątrzmaciczne. Makrosomia płodu, to masa ciała powyżej 90 percentyla w stosunku do wieku ciążowego, lub masa > 4000 - 4500 g. Wynika z hiperglikemii u ciężarnej powyżej 110 - 130 mg%. W konsekwencji prowadzi do niedotlenienia wewnątrzmacicznego, dystocji barkowej (powikłanie porodowe polegające na braku możliwości urodzenia barków płodu, w konsekwencji może dochodzić do zerwania lub porażenia splotu barkowego co kończy się niedowładem kończyny górnej dziecka), uszkodzenia okołoporodowego, otyłości, nietolerancji glukozy u dziecka. Niedotlenienie wewnątrzmaciczne związane jest ze zmianami przepływu łożyskowego: zmiany naczyniowe, kwasica metaboliczna z hipowolemią (spadkiem ciśnienia tętniczego) i odwodnieniem, preeklampsja i skurcz naczyń. Dlatego tak bardzo ważna jest profilaktyka i badanie poziomu cukru. Ważne jest, aby w okresie zapłodnienia doprowadzić do wyrównania cukrzycy (poziom Hb glikozylowanej 3,3 mmol/l -HbA1c 300mg%. Pacjentka, u której stwierdzono objawy kwasicy metabolicznej musi bezwzględnie znaleźć się w oddziale szpitalnym pod intensywnym nadzorem. Wykonuje się oznaczenia glukozy, związków ketonowych, elektrolitów i gazometrii, co 1 - 2 godziny. Podaje się Insulinę 0,2 - 0,4 j/kg mc iv., a potem w pompie 2 - 10 jednostek na godzinę. Połóg Podczas połogu spadek zapotrzebowania na insulinę wynosi około 50 %, glikemia dobowa 35 roku życia - wskaźnik BMI > 27 - nadciśnienie i choroby nerek, - nietolerancja glukozy w wywiadzie, - inne choroby endokrynologiczne, - cukrzyca w rodzinie, - GDM w poprzedniej ciąży, - występowanie zgonów okołoporodowych w poprzedniej ciąży - urodzenie poprzedniego dziecka z wagą >4000 g Screening – badanie przesiewowe Podczas pierwszej wizyty u lekarza bada się poziom glikemii na czczo oraz jeśli są ku temu wskazania wykonuje się test z 75 g glukozy. Jeśli pierwsze pomiary cukru są dobre to między 24 - 26 tygodniem ciąży wykonuje się test przesiewowy (nie musi być na czczo), 75 g glukozy, po godzinie glikemia >140 mg% 180 mg% do ośrodka diabetologicznego. Przy nieprawidłowym teście przesiewowym, a prawidłowym teście diagnostycznym należy powtórzyć test diagnostyczny w 32 tygodniu ciąży. Przy rozpoznaniu cukrzycy od 3 do 6 miesiąca ciąży, po porodzie należy wykonać test diagnostyczny. Noworodek matki chorej na cukrzycę może wykazywać: makrosomię, IUGR – zespół opóźnionego wewnątrzmacicznego rozwoju, uszkodzenia okołoporodowe, hipoglikemię, hiperbilirubinemię, hipokalcemię, policytemię, zaburzenia oddychania, niewydolność krążenia, kardiomiopatię. cukrzyca ciąża cukrzyca w ciąży cukrzyca w przebiegu ciąży leczenie cukrzycy Dieta cukrzycowa Dieta cukrzycowa to specjalna forma odżywiania, będąca istotnym elementem w profilaktyce cukrzycy. Osoby, u których zdiagnozowano cukrzycę, powinny skonsultować... Monika Brodowska Cukrzyca, nadciśnienie, wieńcówka. Te choroby nasilają się w upał - lekarze ostrzegają W Polsce kolejna fala afrykańskich upałów. Nie są one obojętne dla naszego zdrowia. Upały mogą bowiem doprowadzić u nas między innymi do odwodnienia czy też... Joanna Murawska Spanie w ten sposób prowadzi do cukrzycy i nadciśnienia. Zwróć na to uwagę Jeśli w twojej sypialni w nocy nie panuje całkowita ciemność, powinieneś uważać. Najnowsze badania udowodniły bowiem, że nawet najmniejsza ilość światła podczas... Joanna Murawska Lekarze zdradzają, jakie są pierwsze oznaki cukrzycy Cukrzyca jest realnym problemem XXI w., chorują miliony osób, a styl życia i fatalne nawyki żywieniowe wpływają na ciągły wzrost zachorowań. W Polsce ok. połowa... Hanna Szczygieł Jedno z najgorszych powikłań cukrzycy. Lekarz: to operacja rozpaczy i wstydu Amputacje stóp cukrzycowych to medyczny wskaźnik wstydu. Ten drastyczny zabieg lekarze nazywają operacją rozpaczy. — W Polsce mamy zdecydowanie za dużo amputacji... Edyta Brzozowska Rumień cukrzycowy to objaw utajonej cukrzycy. "Wyskakuje" na twarzy Rumień cukrzycowy to jeden z objawów cukrzycy, która przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) otrzymała status epidemii XXI wieku. Ta nieleczona choroba... Tatiana Naklicka Jeden trunek, który może pomóc osobom z cukrzycą typu 2. Są badania Wino ma wiele właściwości prozdrowotnych. Stymuluje wydzielanie enzymów trawiennych, zmniejsza ryzyko chorób serca, obniża poziom cholesterolu, ma też właściwości... Adrian Dąbek Nietypowe objawy cukrzycy. Sprawdź, czy też je odczuwasz Jakie są pierwsze objawy cukrzycy? Okazuje się, że niektóre z nich są tak nietypowe, że nigdy nie połączyłbyś ich z tą chorobą. Jeśli jesteś w grupie ryzyka,... Joanna Murawska Zioła mogą pomóc w cukrzycy O dobroczynnym działaniu ziół nie trzeba nikomu przypominać. Naukowcy regularnie sprawdzają jednak ich nowe zastosowania. Ostatnio odkryli, że niektóre,... PAP Objawy cukrzycy widać na paznokciach. Mały szczegół może być znaczący Cukrzyca to podstępna choroba. Potrafi nie dawać o sobie znać przez długie lata. Jednak czasem w naszym ciele można zaobserwować na pozór niegroźne objawy, które... Joanna Murawska Czy cukrzyca ciążowa a cukrzyca w ciąży czymś się różnią? Zarówno cukrzyca ciążowa, jak i cukrzyca w ciąży definiują stan hiperglikemii w ciąży. Jest to sytuacja, w której glukoza (mówiąc potocznie: cukier) przekracza określone normy w pomiarach wykonywanych na czczo, po posiłku lub przy tzw. przygodnym pomiarze glikemii. Natomiast zgodnie z aktualnymi klasyfikacjami zaburzeń tolerancji węglowodanów według FIGO (International Federation of Gynecology and Obstetrics) przyjmujemy podział na cukrzycę przedciążową (PGDM, pregestational diabetes mellitus) – nazywaną potocznie cukrzycą w ciąży. Ta ma miejsce, gdy kobieta, zachodząc w ciążę, ma już rozpoznaną cukrzycę, lub jeśli cukrzycę wykryje się w pierwszym trymestrze ciąży. Natomiast cukrzycę rozpoznaną po raz pierwszy w II lub III trymestrze – najczęściej między 24 a 28 tygodniem ciąży nazywamy cukrzycą ciężarną/ciążową (GDM, gestational diabetes mellitus). Czym jest i jakie są przyczyny cukrzycy ciążowej? Cukrzyca ciążowa to stan, w którym na skutek niedoboru insuliny dochodzi do hiperglikemii. Przewlekła i niekontrolowana hiperglikemia prowadzi do zaburzeń w metabolizmie białek, tłuszczów i gospodarki wodno-elektrolitowej. Zaburzenia te mogą prowadzić do uszkodzenia różnych narządów i układów, a w szczególności naczyń krwionośnych, mięśnia sercowego, nerek, nerwów i narządu wzroku. Każde wahania cukru w ciąży mogą być niebezpieczne zarówno dla matki, jak i dla rozwijającego się dziecka. Cukrzyca ciążowa może pojawić się nawet podczas prawidłowej ciąży w wyniku zmian hormonalnych zachodzących w organizmie kobiety. Wydzielanie przez łożysko hormonów cukrzycowych, takich jak hormon wzrostu, hormon uwalniający kortykotropinę, laktogen łożyska i progesteron, prowadzi do zwiększenia insulinooporności. Problemy z pokonaniem insulinooporności w ciąży prowadzą do pojawienia się cukrzycy ciążowej. Zatem każda kobieta w ciąży może być narażona na problemy z gospodarką węglowodanową. Natomiast czynnikami szczególnego ryzyka pojawienia się cukrzycy ciążowej są: • ciąża po 35 • w wywiadzie porody dzieci o dużej masie ciała (> 4000g) • urodzenie noworodka z wadą rozwojową • zgony wewnątrzmaciczne w wywiadzie • nadciśnienie tętnicze • nadwaga/otyłość • rodzinny wywiad w kierunku cukrzycy typu 2 • zespół policystycznych jajników (PCOS) • cukrzyca ciążowa w poprzednich ciążach • palenie zagrożenia niesie ze sobą cukrzyca – dla mamy i dziecka?Cukrzyca w ciąży w zależności od stopnia wyrównania glikemii może prowadzić do obecności wielu poważnych powikłań powstania wad wrodzonych, czy obumarcia płodu. Rozpoznanie zaburzenia gospodarki węglowodanowej ma miejsce najczęściej w drugiej połowie ciąży, zatem głównym zaburzeniem jest wtedy nadmierna masa płodu, przekraczająca 90 centyl dla danego wieku ciążowego. Wysoka masa urodzeniowa dziecka może prowadzić do dystocji barkowej i urazów okołoporodowych. Noworodki z nadmierną masą urodzeniową są predysponowane do wystąpienia zaburzeń metabolicznych, w tym najczęściej hipoglikemii we wczesnym okresie po przyjściu na świat, a także są w grupie ryzyka rozwoju otyłości, cukrzycy typu II i chorób układu krążenia. W zdecydowanej większości przypadków po porodzie glikemia u kobiet ulega normalizacji, zatem cukrzyca ciążowa jest stanem, który głównie utrzymuje się w ciąży. Natomiast kobiety, które przechodziły cukrzycę w okresie ciąży, pozostają w grupie ryzyka zaburzeń glikemii w kolejnej ciąży, a także są predysponowane do zachorowania w dalszym życiu na cukrzycę typu 2. Wychodząc ze szpitala, powinny być uświadomione, jak ważne jest dbanie o prawidłową masę ciała, a także dietę i aktywność fizyczną, by uchronić się przed zaburzeniami glikemii w przyszłości. Na jakie objawy i kiedy zwrócić uwagę? Jakie badania wykonać przy podejrzeniu cukrzycy w ciąży? Objawy hiperglikemii w ciąży: • napady głodu; • częstomocz (nawet >3 litry moczu na dobę); • cukier w moczu w badaniach kontrolnych; • wzmożone pragnienie, suchość w ustach; • zawroty głowy, nudności, omdlenia, osłabienie; • chudnięcie lub nadmierne przybieranie na wadze. Aktualnie WHO do rozpoznania GDM wdrożyła doustny test obciążenia glukozą, w trakcie którego oznacza się stężenie glukozy po uprzednim wypiciu porcji 75g glukozy rozpuszczonej w wodzie. Test ten wykonuje się między 24 a 28 tygodniem ciąży. Jednak, jeśli pojawią się wyżej wymienione objawy, warto wykonać kontrolnie badanie moczu, a także sprawdzić poziom glukozy na czczo. Jeśli wynik okaże się nieprawidłowy, warto skontaktować się z lekarzem prowadzącym i wykonać badanie 75g OGTT wcześniej. Algorytm wykrywania cukrzycy ciążowej: Pierwsza wizyta u ginekologa podczas ciąży – wstępne oznaczenie glukozy na czczo: jeśli wynik prawidłowy, czyli 125mg/dl – należy pilnie powtórzyć oznaczenie glikemii na czczo - jeśli w badaniu wyjdzie wynik nieprawidłowy należy skierować pacjentkę do ośrodka leczącego cukrzycę wikłającą ciążę. Kryteria rozpoznawania cukrzycy ciążowej na podstawie wyników 75g OGTT wg IADPSG 2010 i WHO 2013: Cukrzyca w ciąży – gdy spełnione są ogólne warunki rozpoznania cukrzycy: na czczo: 92-125 mg/dl po 60min > lub = 180 mg/dl po 120min > lub = 153-199 mg/dl Cukrzyca ciążowa – gdy spełnione jest przynajmniej jedno z powyższych kryteriów. Jak z nią walczyć? Czy istnieje odpowiednia dieta, która w tym pomoże? Pierwszym krokiem jest modyfikacja diety oraz, o ile pozwala na to zdrowie kobiety, wdrożenie umiarkowanej aktywności fizycznej. Kobieta powinna zostać jednocześnie poinstruowana, w jaki sposób wykonywać samodzielnie badanie glukozy, ponieważ samokontrola glikemii jest zalecana jako podstawowy sposób kontroli metabolicznej. Za docelowe uznaje się następujące wartości glikemii w samokontroli: o na czczo: 70-90mg/dl (3,9-5,0 mmol/l) o maksymalna glikemia w 1 godzinie po rozpoczęciu posiłku: 70-90mg/dl (3,9-5,0 mmol/l) Usłyszenie diagnozy cukrzycy ciążowej jest dla mam z reguły bardzo stresujące i natychmiast budzi obawy przed konsekwencjami, jakie mogą spowodować wahania glikemii. Przyszłe mamy starają się zareagować w sposób natychmiastowy i modyfikują swoją dietę zgodnie z zaleceniami przekazanymi w gabinecie lekarskim czy odnalezionymi w internecie. Na bazie wieloletniego doświadczenia pracy, sugerowałabym konsultację z dietetykiem, by przeanalizował on, jak wyglądał dotychczasowy sposób żywienia i jakie modyfikacje należy wprowadzić, by dieta wpłynęła na uregulowanie glikemii. Zdarza się, że kobiety pod wpływem paniki zbyt drastycznie podchodzą do kwestii zmian w swojej diecie i zaczynają niemalże ograniczać węglowodany, tym samym prowadzą do obniżenia energetyczności diety, a także zubożenia jej w składniki odżywcze. Taka sytuacja bywa równie niebezpieczna, ponieważ może prowadzić do niedożywienia, osłabienia, zahamowania wzrostu płodu i kolejnych powikłań. Dieta w cukrzycy ciężarnej powinna ograniczać węglowodany do ok 40%, ale ich źródłem powinny być węglowodany złożone, które dostarczają także błonnika, który ułatwia regulowanie glikemii. Białko może stanowić ok 20%, przy czym białko pochodzenia zwierzęcego powinno być zrównoważone z białkiem roślinnym. Tłuszcze natomiast powinny stanowić do 40%, przy czym bazować należy na tłuszczach pochodzenia roślinnego. Nasycone kwasy tłuszczowe (NKT), czyli tłuszcze pochodzenia zwierzęcego, ograniczyć należy do mniej niż 10% energii z diety. Ważną kwestią jest odpowiednia kaloryczność, by zachować prawidłowy przyrost masy ciała kobiety, a także rozwijającego się dziecka. Zaleca się dietę o niskim indeksie glikemicznym, natomiast należy dodać, że odpowiedź glikemiczna może się różnić w stosunku do tego samego produktu u innych kobiet. Potwierdzeniem tego co można zjeść i w jakich ilościach, powinien być przede wszystkim pomiar glukozy godzinę od rozpoczęcia posiłku. Czego powinna unikać przyszła mama, jeśli ma stwierdzoną cukrzycę? Co spożywać? Z pewnością należy zrezygnować całkowicie z żywności wysokoprzetwożonej oraz wszelkich słodyczy, słodkich wypieków cukierniczych oraz słodkich napojów, w tym soków. Niewłaściwe są także słone przekąski typu herbatniki, paluszki, chipsy i inne podobne produkty. Ponadto należy wyeliminować z diety posiłki mączne jak: pszenne makarony, pierogi, kluski, naleśniki na bazie mąki pszennej, białe pieczywo typu bułeczki wrocławskie czy kajzerki. Glukozę będą znacząco podnosiły produkty, które w składzie, zaraz na pierwszym lub drugim miejscu, mają dodawany cukier, są to serki homogenizowane czy jogurty smakowe, napoje roślinne np. waniliowe i inne. Problematyczne mogą okazać się także niektóre szynki, ponieważ także mogą mieć dodawane cukry. Generalnie istotne jest sprawdzanie składu produktów, by ograniczać, a nawet eliminować z diety żywność z wysoką zawartością cukrów dodanych. Prawidłowo skomponowane posiłki dla kobiet z cukrzycą ciężarną powinny bazować na żywności nieprzetworzonej, najlepiej przygotowanej samodzielnie, dzięki temu mamy pełną kontrolę nad składem. Na talerzu powinny znaleźć się jednocześnie źródła białka, tłuszczów i węglowodanów. Szczególnie jeśli mowa o węglowodanach, nie powinno się ich jeść samodzielnie np. jeśli owsianka – to z dodatkiem orzechów lub nasion i jogurtu naturalnego, jeśli owoce – to najlepiej z orzechami lub zjedzone do posiłku. W diecie mogą zostać napoje fermentowane (naturalne) jak kefir czy jogurt. Mile widziane są kiszonki, które obniżają glikemię. Chude mięso, półtłusty nabiał, jaja, warzywa strączkowe, oleje roślinne, orzechy, nasiona i pestki, kasze głównie gruboziarniste jak kasza gryczana, pęczak, jęczmienna, a także duże ilości warzyw. Mogą być też owoce, ale należy uważać na owoce, które zawierają duże ilości cukru, jak dojrzały banan, winogrona czy mango. Wyznacznikiem tego, czy kobieta może jeść dane produkty, jest jej indywidualna tolerancja, a także ilość danego składnika. Na koniec, istotną kwestią jest regularność spożywanych posiłków, czyli pilnowanie wyznaczonych godzin i niepodjadanie pomiędzy nimi. Warto także zwrócić uwagę na ostatni posiłek przed snem, by nie dopuścić do spadku cukru w nocy. Podobnie śniadanie – powinno być zjedzone zaraz po obudzeniu się, a nawet mogą być takie sytuacje, że należy wstać wcześniej, by także nie dopuścić do hipoglikemii. Piśmiennictwo: Wender-Ożegowska E., Bomba-Opoń D. i wsp. Standardy Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników postępowania u kobiet z cukrzycą. Ginekologia i Perinatologia 2017, tom 2, nr 5, 215-229. Mijatovic-Vukas J., Capling L. et al. Associations of Diet and Physical Activity with Risk for Gastational Diabetes Mellitus: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients 2018, 10, 698 Rembieska-Jarosińska E., Kowalska M. Cukrzyca ciążowa – epidemiologia i możliwości kontroli czynników ryzyka. Hygeia Public Health 2019, 54(1):1-5 Danielewicz H., Myszczyszyn G. et al. Diet in pregnancy – more than food. Eur J Pediatr (2017) 176:1573-1579 Ewa Otto-Buczkowska Zaburzenia metabolizmu glukozy w czasie ciąży – mechanizmy, diagnostyka i leczenie, co nowego? Forum Medycyny Rodzinnej 2017, tom 11, nr 3, 101-106. Cukrzyca ciążowa to przejściowa postać cukrzycy, która rozwija się w czasie ciąży. Najczęściej występuje w późniejszych stadiach ciąży, kiedy ilość cukru we krwi wzrasta z powodu zmian poziomu hormonów. Przeważnie znika po urodzeniu dziecka. Ta forma cukrzycy zwykle może być kontrolowana poprzez zmianę diety, a czasem także leki. W tym artykule opiszemy czego powinny unikać, a co mogą jeść kobiety z cukrzycą ciążową. Dieta cukrzycowa w ciąży – Co wolno jeść?Każda kobieta ze stwierdzoną cukrzycą ciążową powinna być pod opieką dietetyka, który dobierze odpowiednią dietę. Dieta cukrzycowa w ciąży powinna przede wszystkim być oparta o węglowodany, które posiadają niski indeks glikemiczny. Popularnymi źródłami takich węglowodanów są razowe pełnoziarniste makaronykasze gruboziarnisteotrębyCo jeszcze wolno jeść będąc na diecie cukrzycowej w ciąży? Przede wszystkim białka, które są jednym z ważniejszych składników pożywienia i są bardzo ważne jeśli chodzi o rozwój dziecka. Tutaj zalecane są np. takie produkty jak:mlekorybyjajachude mięsojogurty naturalneProdukty pochodzenia zwierzęcego powinny posiadać niską zawartość tłuszczu. W diecie cukrzycowej wolno jeść również warzywa, przede wszystkim takie które mają niski poziom węglowodanów. W diecie cukrzycowej u kobiet w ciąży powinny znaleźć się głównie takie warzywa jak:szparagiogórkisałatapomidorymarchewrzepaJeśli chodzi o owoce to można je spożywać, ale w niezbyt dużych ilościach. Istotne jest by owoce nie były zbyt dojrzałe. Żywność, którą można spożywać na diecie cukrzycowej w ciąży można również zakupić w specjalistycznych sklepach dla diabetyków. Poza tym sklepy takie jak oferują duży wybór produktów niezbędnych w leczeniu i kontrolowaniu cukrzycy do penównakłuwaczelancetyCzego nie wolno jeść będąc na diecie cukrzycowej w ciąży?To czego nie wolno jeść na diecie cukrzycowej w ciąży to przede wszystkim produktu spożywcze będące źródłem cukrów prostych oraz napoje. Spożywanie cukrów w ciąży nie jest bezpieczne zarówno dla zdrowia dziecka jak i matki. Należy wyeliminować takie produkty jak:wody smakowe i soki owocowesłodzone napojesłodycze i wyroby cukierniczemiód i dżemsuszone owoceżywność wysoko przetworzonamajonezowoce morzaPoza tymna diecie cukrzycowej w ciąży należy wystrzegać się spożywania tłustych mięs, serów czy wędlin oraz bardzo słodkich winogron czy bananów. Istotny jest też sposób przygotowania potraw. Nie jest wskazane spożywanie potraw smażonych – zamiast tego najlepiej wybrać gotowanie – posiłki mogą być też przygotowywane na parze. Jeśli już pieczone mięso to tylko z nieleczonej cukrzycy ciążowejNieleczona cukrzyca ciążowa może prowadzić do poważnych powikłań zarówno dla matki, jak i dziecka. Zwiększa również ryzyko porodu przedwczesnego, stanu przedrzucawkowego, niskiej masy urodzeniowej i poronień. Cukrzyca ciążowa zwiększa również prawdopodobieństwo, że kobieta zachoruje na cukrzycę typu 2 w późniejszym życiu. U kobiet, u których zdiagnozowana została cukrzyca ciążowa bardzo często pojawia się nadmierna masa ciała płodu – co wpływa niekorzystnie na sam poród. U kobiet z nieleczoną cukrzycą ciążową bardzo często pojawia się też nadciśnienie tętnicze i zakażenie dróg moczowych. Podsumowując – przestrzeganie diety cukrzycowej w ciąży jest bardzo ważne. Więcej na temat tej diety oraz przykładowy jadłospis można znaleźć tutaj: Naturalną konsekwencją łączenia się ludzi w związki i ewolucyjnym efektem życia (a raczej pożycia) intymnego są dzieci. Dla kobiet, które mają cukrzycę, ciąża to nie lada wyzwanie. Na co warto zwrócić wtedy szczególną uwagę? W okresie oczekiwania na dziecko kluczowe znacznie ma samokontrola. Im wyniki glikemii bardziej zbliżone do fizjologicznych, tym mniejsze ryzyko dla zdrowia rozwijającego się dziecka. Zobacz także: Cukrzyca a związki i życie intymne Ciąża dużego ryzyka Cukrzyca i ciąża łącza się w dwójnasób, u części dotychczas zdrowych kobiet w ciąży diagnozuje się cukrzycę ciążową. Cukrzycę ciążową leczy się zazwyczaj odpowiednią dietą, a czasem też insulinoterapią. Wyleczenie następuje w momencie, gdy rodzi się dziecko. Panie z cukrzycą ciążową muszą tylko pamiętać, że ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2. w przyszłości jest u nich większe, niż u kobiet bez cukrzycy w ciąży. Innym rodzajem jest cukrzyca „przedciążowa” i określa każdy rodzaj cukrzycy, który zdiagnozowany był przed ciążą – w znacznej większości przypadków jest to cukrzyca typu 1. Gdy kobieta z cukrzycą typu 1. dowiaduje się, że jest w ciąży, powinna jak najprędzej udać się nie tylko do ginekologa, ale także diabetologa. Odpowiednie glikemie są dla rozwoju dziecka ogromnie ważne – duże wahania glikemii, szczególnie w pierwszych miesiącach ciąży, mogą negatywnie wpłynąć na rozwój malucha. Częste hiperglikemie powodują z kolei makrosomię, czyli nadmierną masę płodu w stosunku do wieku ciąży. Dziecko z makrosomią ma jednak nie tylko dużą wagę urodzeniową (waga wynika z nadmiaru tkanki tłuszczowej), ale może mieć także nie do końca rozwinięte wszystkie narządy. W konsekwencji dziecko ma większe ryzyko nadwagi, otyłości, nadciśnienia czy cukrzycy typu 2. w przyszłości i innych problemów zdrowotnych także zaraz po a insulinoterapia W wyniku hormonalnej burzy, w poszczególnych trymestrach bardzo zmienia się poziom zapotrzebowania na insulinę: pierwszy trymestr − kobiety z cukrzycą często mają hipoglikemię i muszą zmniejszać dotychczasowe dawki insuliny, drugi trymestr − zapotrzebowanie zaczyna delikatnie rosnąć, czyli wraca do normalnego zapotrzebowania, trzeci trymestr – zapotrzebowanie rośnie zdecydowanie, kobiety z cukrzycą muszą wtedy dawać dwu-, trzy- albo nawet czterokrotnie większe dawki insuliny niż normalnie. Z powyższych powodów bardzo skrupulatna samokontrola cukrzycy w ciąży jest więc nieodzowna, a sporym ułatwieniem w prowadzeniu samokontroli może być pompa insulinowa z systemem ciągłego monitoringu glikemii (CGM). W ramach akcji Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy „Program Leczenia Osobistymi Pompami Insulinowymi Kobiet Ciężarnych z Cukrzycą”, kobiety z cukrzycą typu 1. planujące ciążę lub będące w pierwszych tygodniach mogą wypożyczyć pompę z CGM z biorącej udział w programie poradni. Zestawy infuzyjne i sensory do ciągłego monitoringu są wtedy bezpłatne. Program obejmuje też planowanie ciąży, bo dobre glikemie są nie tylko kluczowe, by do zapłodnienia w ogóle doszło, ale także, by minimalizować ryzyko wad rozwojowych w czasie, gdy tworzą się wszystkie organy, czyli w pierwszym trymestrze. Najważniejszym zaleceniem lekarzy diabetologów i ginekologów jest to, by ciążę planować, a nie „wpadać”. Bo cukrzyca to już nie tylko problem przyszłej mamy. To problem, który od razu może przyczynić się do problemów zdrowotnych jej dziecka. Może, ale nie musi, i wiele kobiet rodzi zdrowe dzieci, a ich ciąża przebiega zupełnie normalnie. Warto się starać z cukrzycą podwójnie!

czy została wam cukrzyca po ciąży